Blockchain: hype of revolutie?

Blijf experimenteren met blockchain!

door Jacob Boersma / Blockchain for Good / december 2016

Fundamentele innovatie

Sinds mijn eerste aanraking met de Bitcoin whitepaper eind 2010 ben ik enthousiast over blockchain. Ik was toen bezig met online betalingen en de potentie van een peer-to-peer netwerk waarin vertrouwde transacties kunnen worden uitgevoerd zonder de noodzaak voor een centraal platform sprak mij direct aan. De transparantie van zowel de open source code als het gedeelde grootboek van transacties maakten het compleet. Voor iedereen die weet hoe betaalsystemen van banken werken, vooral internationale betaalsystemen, is duidelijk dat het hier om een fundamentele innovatie gaat, niet slechts een incrementele verbetering van een bestaand systeem of het digitaliseren van een bestaand proces.

Belofte van blockchain

De grootste belofte van de blockchain is om een infrastructuur te bieden voor de decentralisatie van vertrouwensdiensten. Daarbij is een blockchain zelden of nooit een oplossing op zichzelf, maar kan het wel als een van de bouwstenen worden gebruikt voor een veelheid van online toepassingen. Wat de blockchaintechnologie daaraan toevoegt, is de mogelijkheid voor iedereen in het netwerk om zelf zijn eigen connectie te maken of te kiezen welke applicatie van een derde partij hij gebruikt. Vertrouwen in de blockchain zal voor de meeste mensen geen vervanging zijn voor vertrouwen in bedrijven of overheidsorganisaties, maar het biedt wel de mogelijkheid om te kiezen wie je vertrouwt, waar die keuze eerst niet bestond.

De hype rond blockchaintechnologie is op dit moment eigenlijk de grootste bedreiging ervan: blockchain heeft nu de zweem van een panacee, een oplossing voor ieder mogelijk probleem dat mensen zien binnen hun eigen (overheids)organisatie of elders. De vraag ‘kan dit op de blockchain gebouwd worden’ lijkt  belangrijker dan de vraag ‘wat voor voordeel levert het op om hier een blockchain voor te gebruiken?’. Blockchaintechnologie moet meer een gereedschap worden en ‘onder de motorkap’ verdwijnen waar het onderdeel is van échte oplossingen en niet de focus van onrealistische ambities. Dit is een ontwikkeling die we eerder zagen bij andere innovaties zoals het internet en het mobieltje.

Maatschappelijke context

Voor de toekomst verwacht ik dat principes van blockchaintechnologie in een maatschappelijke context hun plaats vinden, zeker als infrastructuur voor ontwikkelende landen. Denk bijvoorbeeld aan kadastrale diensten, handelsregisters en cross-border betaaldiensten in (voormalige) derde wereldlanden.

In de westerse wereld biedt de technologie een goede basis voor gedistribueerde bedrijven, los-vaste flexibele samenwerkingsverbanden die direct concurreren met grote instituties zonder belast te zijn met de logge overhead van die laatsten. De potentie van decentrale netwerken zal hopelijk voldoende zijn om bestaande spelers te dwingen tot ketenomkering en serieus werk te gaan maken van het centraal stellen van de burger, patiënt en consument.

Mijn belangrijkste advies: blijf experimenteren, want alleen door echt hands-on ervaring op te doen ga je ervaren wat de kansen en de beperkingen zijn van de blockchain voor het verbeteren van maatschappelijke processen.