Evaluatiecommissie: bovengemiddeld resultaat
SIDN fonds laat zien dat ook een klein team een groot verschil kan maken. Dat leidt tot veel mooie projecten met veel impact en zichtbaarheid. Dat zegt een externe evaluatiecommissie over de activiteiten van SIDN fonds.
“SIDN fonds is één van de voorlopers en trendsetters in het faciliteren en versterken van verantwoorde digitalisering”, zo concludeerde een driekoppige evaluatiecommissie begin 2025 over SIDN fonds. De commissie bestond uit hoogleraar Verantwoorde Digitalisering (Universiteit Hasselt & VUB) Jo Pierson, algemeen directeur en bestuurder van Stichting Kennisnet Larissa Zegveld en onafhankelijk auteur en bestuurder Yvonne Zonderop.
“Het fonds bestaat uit een klein team dat erin slaagt om ver boven haar gewicht te boksen, waardoor het bovengemiddelde impact genereert”, aldus de evaluatiecommissie. Die vond het bovendien lovenswaardig hoe het bureau de centrale missie van het fonds (‘Een sterk internet voor iedereen’) heeft geoperationaliseerd in verschillende lagen, waaronder het technologieniveau (via ‘Sterk internet’), dat van gebruikerspraktijken (via ‘Sterke internetgebruikers’) en de ‘Impact van internet op de maatschappij’.
In 2024 werd de periode 2021-2023 geëvalueerd om te bekijken of de juiste strategie was gekozen om de doelstellingen van SIDN fonds te realiseren. In samenwerking met projectleiders, RvA-leden en stakeholders kwam een evaluatierapport tot stand, op basis waarvan een externe commissie advies uitbracht. De commissie prees “de grondige en transparante aanpak van het fonds om tot een onafhankelijke evaluatie te komen. Die weerspiegelt de identiteit van het SIDN fonds: een professionele, open en transparante organisatie.”
De evaluatiecommissie is onder de indruk van wat het SIDN fonds in de periode tussen 2021 en 2023 allemaal heeft bereikt om te werken aan de bouwstenen voor een verantwoord internet. “De commissie sluit zich aan bij de Raad van Advies die het fonds omschrijft als een ‘een militair fregat op een roeiboot’. Het fonds is zeer wendbaar en speelt snel in op actuele ontwikkelingen, terwijl het met een compact team grote maatschappelijke impact realiseert. De meerwaarde van haar werking blijkt ook uit het feit dat haar steun als een ‘kwaliteitsstempel’ wordt gezien en een boost voor de reputatie van de project(partners).”
Stakeholders zijn positief over wat het fonds in de periode 2021- 2023 heeft gerealiseerd en de manier waarop dat is aangepakt. Zij wijzen ook op het multiplier-effect van financiering door het fonds: voor elke euro die SIDN fonds bijdraagt aan een project, leggen zusterfondsen, partners, vervolgfinanciers en projectleden samen ongeveer hetzelfde bedrag bij. Dat proces werkt twee kanten op: ook voor samenwerkingspartners biedt dit mogelijkheden om meer impact te realiseren.
Stakeholders en RvA-leden waarderen de rol van SIDN fonds als aanjager van veelbelovende initiatieven in een vroeg ontwikkelstadium. Deze incubatorfunctie wordt gezien als een onderscheidende kracht van het fonds. Die laat het ‘echte DNA’ van het fonds zien, zoals een van de stakeholders het definieert. Het fonds werkt bovendien vanuit een goed gedefinieerde visie die het ook duidelijk uitdraagt en zichtbaar maakt. Daarnaast roemen RvA-leden en stakeholders de expertise en het indrukwekkende netwerk van het team.
De werkwijze van SIDN fonds heeft volgens stakeholders en RvA-leden een aantal unieke kenmerken:
Meer financiële impact door een sterk multiplier-effect Voor elke euro die SIDN fonds bijdraagt aan een project, leggen zusterfondsen, partners, vervolgfinanciers en projectleden samen ongeveer hetzelfde bedrag bij.
SIDN fonds: een laagdrempelig en toegankelijk fonds Projectleiders ervaren SIDN fonds als toegankelijk en duidelijk in de communicatie. Dat blijkt uit een enquête onder 233 projectleiders van door SIDN fonds ondersteunde projecten.
Een zorgvuldig en bewezen selectieproces om de meest kansrijke projecten te identificeren De aanvraag- en selectieprocedures van SIDN fonds zijn zorgvuldig ingericht en leiden tot de selectie van kansrijke projecten, die tijdens de uitvoering actief worden gemonitord en begeleid door het bureau. Dat leidt tot een groot percentage succesvolle projecten.
Nieuwe ideeën krijgen de ruimte om te groeien Er zijn weinig andere fondsen die investeren in prille ideeënontwikkeling rond internettechnologie, zoals SIDN fonds dat doet met pioniers-ondersteuning. Deze vorm van financiering blijkt in de praktijk een kweekvijver voor toekomstige, grotere projecten.
Projecten laten doorgroeien naar volwassenheid De mix van instrumenten die SIDN fonds toepast is erop gericht om vooral vroege ontwikkeling van projecten te ondersteunen en soms zelfs te kickstarten. Tegelijkertijd draagt het fonds bij aan de succesvolle doorgroei van projecten. Dat gebeurt door projecten te scouten om deze via cofinanciering verder te ontwikkelen, en door binnen themacalls samen met partners ruime ondersteuning te geven aan succesvolle initiatieven.
Meer impact voor veelbelovende projecten Door kansrijke projecten actief te scouten en te ondersteunen bij vervolgstappen, vergroot SIDN fonds de maatschappelijke impact van succesvolle initiatieven.
Bouwen aan impactcoalities in meerjarige samenwerkingsprogramma’s: In themacalls werkt het fonds regelmatig – zowel inhoudelijk als financieel – samen met andere fondsen. In strategische samenwerkingsprogramma’s ontwikkelen alle partners in overleg een gemeenschappelijke agenda en werken zij samen aan de realisatie van gedeelde maatschappelijke doelen.
Meer resultaat door een programmatische werkwijze in themacalls Vanuit een duidelijke visie op een verantwoord internet kiest SIDN fonds bewust voor een aantal terugkerende thema’s. Via themacalls, vaak in samenwerking met partners, stimuleert het fonds initiatieven die inspelen op actuele maatschappelijke uitdagingen.
Visie en agendering: perspectief, verbinding en richting SIDN fonds is agenda-zettend door het uitdragen van het belang van een verantwoord internet, met eigen publicaties, op relevantie podia, binnen ‘impactcoalities’, in meerjarige samenwerkingen en door de aandacht van de pers te trekken.
Op welke thema’s heeft SIDN fonds in 2021-2023 ingezet, welke projecten zijn ondersteund en wat is hiermee bereikt? In totaal hebben 120 projecten financiering ontvangen in de periode 2021-2023. Meer weten? Lees dan het jaarverslag over 2021, 2022, of 2023.
SIDN fonds werd door SIDN opgericht in mei 2014. In de eerste jaren werkte het fonds uitsluitend met open calls. Dat leverde een grote diversiteit aan projecten op en gaf het fonds een goed beeld van het veld. Tegelijkertijd ontstond er veel versnippering.
Ook in de periode 2018 tot 2020 keek een evaluatiecommissie naar de koers en resultaten van SIDN fonds. Daaruit kwam onder meer de aanbeveling om meer samenhang aan te brengen tussen themacalls en zo het eigen verhaal meer zichtbaar neer te zetten.
Om meer focus, samenhang en impact te realiseren, koos SIDN fonds vanaf 2018 voor een programmatische werkwijze. Die bestaat uit vier elementen:
Thematische calls rond maatschappelijke vraagstukken die aansluiten bij de visie van het fonds.
Scouting van kansrijke projecten met potentie voor opschaling en duurzame impact.
Pioniersfinanciering voor prille ideeën en experimenten. Sinds 2018 kunnen pioniersaanvragen het hele jaar door worden ingediend.
Strategische samenwerking met fondsen, bedrijven, maatschappelijke organisaties, onderzoekers en overheden in zogenoemde impactcoalities.
De evaluatie over de periode 2018-2020 laat zien dat deze aanpak positieve resultaten oplevert. Door te werken met thema's ontstond meer samenhang tussen projecten en werden analyses, kennisdeling en communicatie op programmaniveau mogelijk. Ook nam de samenwerking tussen projecten toe, wat bijdroeg aan de kwaliteit en impact van de resultaten.
Daarnaast zorgden strategische partnerschappen voor een multiplier-effect: niet alleen in financiering, maar ook in bereik, expertise, netwerken en nieuwe groepen aanvragers. De kwaliteit van aanvragen nam toe, terwijl het aantal aanvragen afnam, wat resulteerde in een efficiënter selectieproces.
De evaluatiecommissie en stakeholders waren positief over deze koers en adviseerden het fonds door te gaan met de inzet op thema's, programma's, strategische samenwerking, scouting en pioniersfinanciering. De thematische aanpak maakte het bovendien mogelijk een duidelijker verhaal te vertellen en daarmee meer maatschappelijke impact te realiseren.
SIDN fonds is een ANBI-stichting met als doel de waarde van het internet voor onze maatschappij te vergroten. Het fonds staat voor ‘een sterk internet voor iedereen’. Het fonds ondersteunt innovatieve internetprojecten met maatschappelijke meerwaarde die bijdragen aan (een van) onze doelstellingen: versterking van het internet, empowerment van de internet-gebruiker en het tegengaan van de negatieve impact van internetmechanismes.
SIDN fonds is opgericht door SIDN als een onafhankelijke stichting. Om onze missie te realiseren ontvangt het fonds financiering van SIDN. Daarnaast dragen wisselende samenwerkingspartners financieel bij aan onder meer de themacalls van SIDN fonds.