Zoek de verschillen! De rol van zoekcultuur in digitale polarisatie
Opschaling van citizen science onderzoek naar de rol van zoekmachines/zoekresultaten en online zoekgedrag op online polarisatie
Speelt online zoekgedrag en de resultaten die zoekmachines opleveren een rol in online polarisatie? Om deze vraag te onderzoeken heeft de Universiteit Twente een browser extensie voor zoekmachines ontwikkeld. Door via deze tool (anonieme) data van zoekmachines te verzamelen, krijgen de onderzoekers inzicht in online mechanismes rondom digitale polarisatie en de rol van zoekmachines. Na een eerste pilot, wordt met dit project het onderzoek nu opgeschaald naar een landelijk ‘citizen science’ onderzoek. In samenwerking met het Centrum voor Digitale Inclusie worden burgers, met name ondergerepresenteerde groepen, actief betrokken bij het verzamelen en analyseren van data over digitale polarisatie. Een subdoel is de deelnemers aan het onderzoek ook bewust te maken van de rol van haar of zijn zoekgedrag, zoals een mogelijke filterbubbel waarin zij of hij zich bevindt. Door opgedane inzichten te delen en data en analysetools vrij te geven, wil het project een bijdrage leveren in de ondersteuning van beleidsontwikkeling en het bevorderen van het bewustzijn bij het brede publiek en de verschillende belanghebbenden over (internet)gerelateerde kwesties zoals veiligheid, privacy, en digitale geletterdheid.
Het project heeft laten zien dat digitale polarisatie via zoekmachines geen vaststaand gegeven is, maar een dynamisch en vluchtig fenomeen dat zich uit in steeds veranderende zoekresultaten. Daarnaast heeft het formats en methoden opgeleverd om dit inzicht toegankelijk te maken voor wetenschap, beleid en publiek. Als vervolgstap wil het team de ontwikkelde workshopformats en visualisaties verder uitrollen en inzetten in maatschappelijke debatten en onderwijs, om zo bij te dragen aan meer digitale geletterdheid en bewustzijn rond informatiegelijkheid.
Het project kreeg onder meer aandacht van Twente FM, in de Volkskrant, en tijdens de ‘De Nacht van de Wetenschap’, op 14 maart 2024 bij NPO Radio 1.
Dit is een project uit de call ‘Grip op polarisatie’ (2023). Focus binnen deze call lag op tools of bewustwordings-/educatieprojecten die meer inzicht geven in en grip op online polarisatie.