De beste afstudeerscripties op het gebied van internet & maatschappij

SIDN fonds Scriptieprijs 2015

De SIDN fonds prijs voor de beste Internetscriptie 2015 ging naar Loes Derks van de Ven. Een eervolle vermelding werd uitgereikt aan Tessa Pijnaker. Hieronder lees je meer over hun scripties.


Meeting the privacy movement

De SIDN fonds prijs voor de beste scriptie op het gebied van Internet & Maatschappij- of Geesteswetenschappen ging naar Loes Derks van de Ven (RUN) voor haar scriptie ‘Meeting the privacy movement. Dissent in the Digital Age’

Jurylid Simone van der Hof: “Uit een indrukwekkend aantal van maar liefst 30 scripties, allen van bijzonder goede kwaliteit, was de jury unaniem in haar oordeel. Deze scriptie over de privacybeweging  na Snowden belicht een uiterst actueel en maatschappelijk relevant onderwerp en leest bovendien als een spannend boek.” 

Loes volgde een groep Amerikaanse dissidenten, whistleblowers en ‘hacktivists’ in Berlijn, die zich richten op de online surveillance praktijken van met name de Amerikaanse overheid. Ze geeft een originele en zeer rijke analyse van de privacy movement en laat zien hoe de digitale wereld, sociaal protest en cultuur met elkaar vervlochten zijn. 

In de zomer van 2013 lekte Edward Snowden NSA documenten naar de pers, wat wereldwijd en met name onder privacy activisten tot grote verontwaardiging leidde. Een kleine groep mensen stond aan Snowden’s zijde (security researcher Jacob Appelbaum, journalist Glenn Greenwald, WikiLeaks editor Sarah Harrison en documentaire/filmmaker Laura Poitras). Zij werden vervolgens leiders van een grotere groep privacy activisten, die op hun beurt weer deel uitmaken van een groter netwerk van privacy activisten en organisaties. Dit netwerk vormt samen de privacy movement, met Berlijn als centrale ontmoetingsplek.  

Loes: “Na Snowden raakte ik heel erg geïnteresseerd in de documenten, maar nog meer in de groep mensen er om heen. Ik ben naar Berlijn gegaan en in mijn scriptie heb ik geprobeerd deze groep te definiëren. Theorie over social movements heb ik gekoppeld aan kenmerken die onderscheidend zijn voor deze groep en de theorie bleek inderdaad heel erg toepasbaar op de privacy movement. Een interessante bevinding vond ik dat het internet, dat aan de ene kant sterk gekoppeld is aan de protesten, tegelijkertijd een andere rol speelt dan ik had verwacht. Fysieke ontmoetingsplaatsen blijken nog veel belangrijker dan wat er online gebeurd. In ons digitale tijdperk gaat het echt hand in hand. Online en offline zijn volledig met elkaar verweven. Ik ben heel blij met deze prijs. Het is een enorm compliment als andere mensen je werk ook goed vinden.” 

Loes werkt nu als Privacy Consultant. Een vervolg op deze scriptie trekt echter ook. “Een promotieonderzoek zou heel mooi zijn. Ik ben heel geïnteresseerd in hoe deze beweging zich nu verder ontwikkelt en blijf het hoe dan ook zeker volgen.”


African heroes, tech entrepreneurs in Accra

Een eervolle vermelding binnen de categorie Internet & Maatschappij- of Geesteswetenschappen ging naar Tessa Pijnaker (UvA) voor haar scriptie ‘African Heroes. Tech entrepreneurs and the production of the tech space in Accra.’ De scriptie gaat over het werk van tech-ondernemers in de Ghanese hoofdstad (een van de opkomende Sillicon Valleys in Afrika) en de uitdagingen waar zij tegenaan lopen. Volgens de jury een goed geschreven scriptie, waarbij zij haar stage in Ghana heeft benut om toegang te krijgen tot verschillende groepen in Accra’s tech space.

Tessa laat zien hoe deze tech entrepreneurs bij de verwezenlijking van hun ambities te maken krijgen met spanningen tussen noties van ’lokaal’, ‘wereldwijd’ en het Afrikaan-Zijn. Het onderzoek geeft inzichten in de stijl van ondernemen in de tech space alsmede de ontwikkeling van dit soort gemeenschappen in Afrika die relevant zijn voor een goed begrip van de economische ontwikkeling van deze regio. 

Tessa: “Ik kon dit onderzoek het beste realiseren door mee te werken in een Ghanees tech-bedrijf, vandaar dat ik op zoek ben gegaan naar een stage. Het tech-bedrijf in Ghana waar ik heb meegewerkt was bezig de Afrikaanse spiderman te ontwikkelen. Al van kleins af aan ben ik gek op superhelden, dus mijn interesse was gewekt! Zelf kan ik helaas niet coderen, maar ik heb zoveel mogelijk andere taken in het bedrijf uitgevoerd. Een heel intensieve tijd, waarin lange dagen werden gemaakt. Ik kwam erachter dat mijn collega’s en ik helemaal niet zoveel van elkaar verschillen. We zijn met dezelfde games en helden opgegroeid, waardoor er snel een band was. Ze zijn net zo nerdy en geeky als ik. Wat wel heel anders is in Ghana, is dat ze binnen de tech-wereld tegen veel dingen aanlopen. Zo kun je bijvoorbeeld alleen vanuit Nigeria een betaalde app lanceren in de appstore. Mijn bedrijf was ook verbonden aan een school, waar veel aandacht is voor vooroordelen, hoe daar mee om te gaan, hoe je je moet gedragen en wat van je wordt verwacht in de tech space.” 


Alle prijswinnaars op een rij

Overige winnaars van de Internet Scriptieprijzen 2015 zijn:

  • Internet & Economie (Google prijs): Katharina Schmitz (UM) “Interactivity in Online Environments – A Solution for everyone?”
  • Internet & recht (Brinkhof prijs) “Communication to a New Public? A Critical Analysisi of the CJEU’s ‘New Public’ Criterion in European Copyright Law”
  • Internet & techniek (Greenhost prijs): “SIDekICk. SuspIcious DomaIn Classification in the .nl Zone”.