De beste afstudeerscripties op het gebied van internet & maatschappij

Winnaar SIDN fonds Scriptieprijs 2018 

Op 1 november 2018 werden de jaarlijkse Internet Scriptieprijzen uitgereikt. Met zijn scriptie ‘Here I Am, Praying to an Egyptian Frog - Exploring Political Fluidity on 4chan/pol/' won Sal Hagen (UvA) de SIDN fonds prijs voor de beste internetscriptie op het gebied van maatschappij/geesteswetenschappen. Daarnaast mocht hij tevens de publieksprijs in ontvangst nemen!  

prijswinnaar SIDN fonds prijs 2018

Sal Hagen stelt belangrijk onderwerp aan de kaak 

Met zijn onderzoek deed Sal een verkenning naar de politieke fluïditeit op het politieke online platform 4chan/pol/. Het platform is bekend van internet memes, aanstootgevende humor, online activisme en zogenaamde trolling campagnes. In de media werd 4chan door de losbandige groepering Anonymous rond 2012 vooral geassocieerd met links liberalistische politiek, maar sinds 2014 werd het juist steeds meer gelinkt aan uiterst rechts. Tijdens de Amerikaanse verkiezingen in 2016 werd 4chan’s subforum over politiek, 4chan/pol/, zelfs geframed als een invloedrijke online community in relatie tot Trumps verkiezing. 

De jury looft Sal om de innovatieve manier waarop hij een belangrijk onderwerp aan de kaak stelt: “Als onderzoekers van sociale wetenschappen en geesteswetenschappen en als burgers moeten we begrijpen wat afwisselend de alt-rechtse, boze blanke mannen, nativisme, of populisme wordt genoemd. Het heeft duidelijk een grote impact op politiek over de hele wereld. Het proefschrift van Sal Hagen biedt ons niet alleen inzicht in wat Trump-supporters online motiveert, maar biedt ook tools om inzicht te krijgen in de enorme hoeveelheid gegevens die op internet-discussieplatforms te vinden zijn”.  

Waarom dit onderzoek? 

Sal Hagen schreef zijn scriptie “Here I Am, Praying to an Egyptian Frog: Exploring Political Fluidity on 4chan/pol/” als afronding van zijn master Media Studies (specialisatie New Media & Digital Culture) aan de Universiteit van Amsterdam. Sal: “Ik kende 4chan in politiek opzicht aanvankelijk vanwege progressieve protestbewegingen, maar rond de Amerikaanse verkiezingen in 2016 werd duidelijk dat het ook een andere kant op kan gaan. Deze ogenschijnlijke politieke ommekeer wekte mijn interesse. Ook is het platform een niche, ondanks de vele gebruikers. Omdat in mediaonderzoek doorgaans naar meer mainstream platformen wordt gekeken, wilde ik dit type graag belichten”. 

Analyse rondom de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 

Een platform als 4chan is niet eenvoudig te analyseren. Dat komt omdat de gebruikers anoniem zijn en de berichten niet bewaard blijven. Door middel van text mining  onderzocht Sal drie weken vóór en twee weken ná de Amerikaanse verkiezingen hoe het woord “trump” inzicht geeft in de politieke visies van diegenen die actief zijn op dit platform en of er na de verkiezingen een verandering was in de politieke stroming. Sal borduurde hierbij voort op de inzichten van de Franse socioloog Gabriel Tarde, die de maatschappijen niet zag als één structurele entiteit, maar als een grote verzameling van imitaties. Sal: “Dat is ook bij 4chan het geval. Ook al is het verleidelijk om het als één geheel te zien, het leidt tot correctere inzichten wanneer je het platform ziet als een complexe verzameling van verschillende imitaties. Als het platform als één actor wordt gezien, karakteriseert het de gebruikers als mysterieus en homogeen. Hierdoor lijken hun acties als snel zeer invloedrijk, terwijl in veel gevallen niet de acties zelf, maar juist de uitvergroting van deze acties door externen er invloed aan toeschrijft. In werkelijkheid veranderen de gebruikers op het platform constant en vormen ze geen gecoördineerd geheel. Maar gezien de anonimiteit is het moeilijk om te zeggen wat er precies aan de gang is –tenzij je de imitaties inzichtelijk probeert te maken.”   

Van sensatiegericht naar extreemrechts 

Met zijn onderzoek laat Sal zien hoe berichten vóór de Amerikaanse presidentiele verkiezingen in 2016 vooral humoristisch, ironisch en sensatiegericht waren. Aangezien 4chan vaak als tegenbeweging (counterculture) wordt neergezet, zou je verwachten dat na de verkiezingen, toen Trump eenmaal was verkozeneen verschuiving naar links zou plaatsvinden, maar dat was niet het geval. Discours rond “trump” keerde juist verder richting extreemrechtsTrump werd zelf doelwit voor antisemitisme, ingebed in een taal van haatzaaiende uitingen, gekenmerkt door de extreemrechtse gebruikers van /pol/Sal: “De karakterisering van 4chan als pure tegenbeweging lijkt in deze casestudy van /pol/ dus niet te kloppen.” 

prijswinnaars internetscriptieprijzen 2018

Eervolle vermelding & overige prijswinnaars 

Een eervolle vermelding binnen de SIDN fonds prijs ging naar Timo Korstenbroek (VU) voor zijn scriptie Why we are angry @them. Towards a more profound understanding of the expression of nativism within the context of the virtual community". De prijzen voor de beste scripties op het gebied van recht, economie en techniek werden uitgereikt aan Karlijn van den Heuvel (UvA), Leeja van Bezouwen (EUR), Djurre van der Wal (UT).  Bekijk hier de uitslagen van de Internet Scriptieprijzen 2018.

 Fotografie: Hilde de Wolf