Veel maatschappelijke organisaties zijn voor hun dagelijkse activiteiten afhankelijk van Microsoft of Google. Dat is goedkoper en eenvoudiger, en vereist geen technische expertise. Om over te kunnen stappen op soevereine alternatieven, is een praktisch en juridisch kader nodig. Precies dat kader wordt binnen dit project ontwikkeld, door een consortium waarbinnen het Instituut voor Informatierecht (IViR), Bits of Freedom, Greenhost en The Good Cloud samenwerken.
Het maatschappelijk middenveld – waaronder stichtingen, verenigingen, belangenorganisaties en activisten – fungeert als tegenwicht voor gevestigde macht, maar blijft kwetsbaar. Deze organisaties kampen doorgaans met een structureel financieringstekort en zijn sterk afhankelijk van vrijwilligers. Tegelijkertijd krijgt de missie voorrang, waardoor er weinig tijd overblijft voor de opbouw van de organisatie zelf. Een cruciaal onderdeel daarvan is de digitale infrastructuur.
Denk aan dagelijkse activiteiten zoals e-mail, videobellen en het gezamenlijk werken aan bestanden. Veel maatschappelijke organisaties kiezen er daarom voor hun digitale infrastructuur bij Microsoft of Google af te nemen. Dit is goedkoper en eenvoudiger, en vereist geen technische expertise. Ze hebben echter geen controle over de digitale infrastructuur waarvan ze voor hun dagelijkse werkzaamheden afhankelijk zijn.
Ondertussen worden deze organisaties geconfronteerd met toenemende risico's, zoals het volledig platleggen van hun digitale infrastructuur door de VS of ongewenste toegang tot hun gegevens. Ze voelen de noodzaak om over te stappen op digitaal soevereine en autonome alternatieven. Toch aarzelen ze, vanwege een gebrek aan middelen en zorgen over het creëren van nieuwe afhankelijkheden bij een overstap naar andere aanbieders.
Er is behoefte aan een praktisch en juridisch kader dat maatschappelijke organisaties in staat stelt over te stappen op een soevereine digitale infrastructuur. Precies dat kader ontwikkelen de consortiumpartners binnen dit project.
Dat gebeurt onder meer door het identificeren van de juridische, technische en praktische obstakels voor de overgang naar een digitaal soevereine infrastructuur, het documenteren van concrete, reproduceerbare migraties van representatieve Nederlandse ngo's naar een digitaal (meer) soevereine infrastructuur en het publiceren en verspreiden van een praktische handleiding.
Hoe kunnen we de afhankelijkheid van niet-Europese digitale infrastructuur en technologie duurzaam verminderen? Dat onderzoeken 8 consortia die van start gaan met steun van Digital Holland en SIDN fonds. Ze reageerden op een gezamenlijke thema-oproep die deze organisaties in december deden: ‘De transitie naar digitale autonomie'.