SOevereine Lokale Infrastructuur voor Digitale autonomie
Binnen dit project ontwikkelt Stichting Zuyd Hogeschool in samenwerking met YourData een volledig soevereine digitale werkplek bij de Gemeente Valkenburg aan de Geul en Jouw Advocaten. Samenwerking en AI-ondersteuning gebeurt er zonder afhankelijkheid van buitenlandse hyperscalers. Zo kunnen organisaties generatieve AI toepassen op hun eigen documenten, zonder dat data het eigen domein verlaat.
Nederlandse publieke organisaties en het MKB zijn in hoge mate afhankelijk van een klein aantal niet-Europese cloud- en AI-aanbieders. Deze afhankelijkheid raakt direct aan datasoevereiniteit, privacy, strategische autonomie en digitale weerbaarheid. Tegelijkertijd groeit de behoefte om AI-functionaliteit toe te passen op eigen documenten en werkprocessen. Organisaties bevinden zich daardoor in een spanningsveld tussen innovatie en controle over hun data.
Binnen dit project ontwikkelt Stichting Zuyd Hogeschool in samenwerking met YourData een volledig soevereine digitale werkplek bij de Gemeente Valkenburg aan de Geul en Jouw Advocaten. Samenwerking en AI-ondersteuning gebeurt er zonder afhankelijkheid van buitenlandse hyperscalers. De kern bestaat uit een gedistribueerde opslaginfrastructuur in combinatie met een open-source samenwerkingsomgeving (Nextcloud) en een volledig self-hosted AI-stack (vLLM met RAG-functionaliteit). Hiermee kunnen organisaties generatieve AI toepassen op hun eigen documenten, zonder dat data het eigen domein verlaat.
In pilots bij een gemeente (valkenburg aan de Geul) en een juridisch dienstverlener (Jouw Advocaten) wordt de oplossing technisch, organisatorisch en juridisch gevalideerd. Het project volgt een Design Science Research-methodiek en kent vier fasen: infrastructuurvalidatie, AI-integratie, praktijkpilot en kennisdisseminatie.
Het project draagt bij aan de KIA Digitalisering door datasoevereiniteit concreet toepasbaar te maken, AI toegankelijk te maken zonder afhankelijkheid van commerciële API-modellen en cybersecurity te versterken via gedecentraliseerde opslag en lokale AI-inferentie. Resultaten zijn een operationeel soeverein grid, een geïntegreerde AI-werkplek, een gevalideerde transitiehandleiding en open publicaties en workshops voor brede kennisdeling.
De maatschappelijke impact ligt in versterkte digitale autonomie en weerbaarheid. Economisch stimuleert het project een alternatief ecosysteem rond open-source infrastructuur en lokale AI-oplossingen.
Hoe kunnen we de afhankelijkheid van niet-Europese digitale infrastructuur en technologie duurzaam verminderen? Dat onderzoeken 8 consortia die van start gaan met steun van Digital Holland en SIDN fonds. Ze reageerden op een gezamenlijke thema-oproep die deze organisaties in december deden: ‘De transitie naar digitale autonomie'.