Deze vier nieuwe projecten werken aan een beter online debat

Voor de call 'van liken naar luisteren' waren SIDN fonds, het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Limelight Foundation en Gieskes - Strijbis Fonds op zoek naar voorstellen voor projecten die werken aan een beter online debat. Dat kan ofwel door alternatieve sociale media te versterken, schadelijke algoritmes aan te pakken of juist algoritmes te ontwikkelen die mensen online verbinden.

Binnen dit thema scoutten we nu de volgende vier nieuwe projecten:

• Signal Jam Dashboard is een journalistiek en technologisch project dat schadelijke algoritmes, desinformatie en gecoördineerde beïnvloeding in het politieke debat zichtbaar maakt. Het project bouwt voort op een werkend prototype dat publieke data uit Nederlandse X-accounts ophaalt, structureert en visualiseert. In de volgende fase wordt het dashboard opgeschaald met data uit onder meer TikTok en Facebook, zodat beter zichtbaar wordt hoe desinformatie zich platform-overstijgend verspreidt.

• De aanpak van desinformatie: een rol voor trusted flaggers? Met de komst van generatieve AI zijn zelfs video’s en foto’s niet meer te vertrouwen. Dit project onderzoekt de toenemende afhankelijkheid van niet-Europese technologie en maakt de gevolgen hiervan voor de Nederlandse samenleving inzichtelijk.

• Eurosky: Dutch Deployment of Prosocial Social Media Infrastructure. Dit project stelt een Nederlandstalige implementatie voor van een Eurosky-initiatief om een prosociaal standaardalgoritme te lanceren op een open-source sociale media-infrastructuur.

• De polarisatievoetafdruk: een onderzoek om de hoeveelheid polariserende inhoud te meten die wordt gepresenteerd in de primaire sociale media-feeds van Nederlandse burgers. Het team vertaalt hun bevindingen naar beleidsnota's en organiseert rondetafelgesprekken om de uitkomsten te bespreken.

Al eerder - in november 2025 - kenden we aan zes andere projecten financiering toe:

• Interoperable Futures: Advancing Algorithmic Pluralism in the Netherlands and Europe: AI Forensics implementeert en test interoperabele systemen die gebruikers in staat stellen te kiezen tussen verschillende aanbevelingsmodellen in plaats van gelimiteerd te zijn tot één platform. Geïnspireerd door open initiatieven zoals het AT-protocol van Bluesky, toont dit project aan dat schaalbare, pluralistische infrastructuren zowel technisch als maatschappelijk haalbaar zijn. Het bevordert zo het recht op ‘algoritmisch pluralisme’ in Nederland en Europa.

• C2PA: Stichting Media Campus ontwikkelt een open source implementatie die het eenvoudiger maakt voor Nederlandse partijen om een internationale specificatie standaard te gebruiken voor het vastleggen van herkomstinformatie van digitale content: C2PA.

• Het Haat Filter: Nederlandse uitbreiding van de Cyberhate Hub: INACH zet samen met Textgain een volgende stap in de ontwikkeling van de Cyberhate Hub, een bestaand digitaal platform dat online haat en desinformatie opspoort en analyseert. Het project koppelt AI-gestuurde monitoring en data-analyse aan bewustwording, beleidsbeïnvloeding en kennisdeling.

• Fighting the Feed: understanding Recommend Feed System's Roles in Digital Addiction: Convocation Research + Design ontwikkelt psychologische meetmethoden voor het evalueren van de effectiviteit van ontwerpinterventies gericht op het terugdringen van 'digitale verslaving', zoals het uitschakelen van automatisch afspelen of eindeloos scrollen. De uitkomsten zijn cruciaal voor zowel beleid als ontwerppraktijk.

• Uitbreiden Data en Debat De Groene Amsterdammer: De Groene Amsterdammer investeert in het opleiden van een grotere groep freelance redacteuren om journalistiek onderzoek te doen naar beïnvloeding van het online publieke debat in opdracht van Data & Debat. Deze onderzoeken leggen bloot hoe AI werkt en welke gevolgen dat heeft. Zie voor de lijst publicaties tot nu toe: Data & Debat – De Groene Amsterdammer.

• VraagHetZe: Open State Foundation ontwikkelt de VraagHetZe, een gemodereerde website waarop iedereen vragen kan stellen aan volksvertegenwoordigers. Politici ontvangen de vraag vervolgens direct via e-mail en kunnen gemakkelijk vanuit hun inbox reageren. Zowel de vraag als het antwoord zijn openbaar, waardoor deze informatie bij iedereen terecht kan komen.

Ook gefinancierd binnen dit thema : In-Sight

In november 2025 kreeg ook het project In-Sight: vroegtijdige herkenning van maatschappelijk manipulatie financiering van SIDN fonds, Limelight Foundation en Gieskes - Strijbis Fonds. Met dit project versterkt Justice for Prosperity hun infrastructuur voor het opsporen van subversieve actoren die polariserende online boodschappen verspreiden. Daarmee bouwt de organisatie voort op twee voorgaande projecten die ook door SIDN fonds werden ondersteund: WhoDis I en WhoDis II.